Najwięcej elektrowni w Polsce stanowią elektrownie węglowe. To one tradycyjnie zapewniają największy udział w produkcji energii elektrycznej oraz mają największą moc zainstalowaną w polskim systemie elektroenergetycznym [1][2]. Jednak w ostatnich latach zaczyna dynamicznie rosnąć liczba elektrowni opartych o odnawialne źródła energii takie jak turbiny wiatrowe czy instalacje fotowoltaiczne [1]. Niniejszy artykuł szczegółowo wyjaśnia strukturę rynku elektrowni w Polsce oraz pokazuje aktualne trendy i procesy transformacji krajowej energetyki.

Dominacja elektrowni węglowych – główna liczba i moc w Polsce

W polskim systemie elektroenergetycznym elektrownie węglowe wciąż stanowią największą grupę zarówno pod względem liczby, jak i sumarycznej mocy zainstalowanej [2]. Obejmuje to elektrownie opalane węglem kamiennym oraz brunatnym, zlokalizowane przede wszystkim na Śląsku i w Wielkopolsce [1]. Według dostępnych danych są one źródłem ponad 50-70% całkowitej mocy zainstalowanej w kraju, choć warto dodać, że poszczególne wartości mogą się zmieniać w zależności od okresu rozliczeniowego [2].

Dominacja węgla w polskiej energetyce wiąże się z wieloletnią tradycją sektora wydobywczego, infrastrukturą przemysłową oraz względną stabilnością dostaw tego surowca na krajowym rynku [1]. To sprawia, że elektrownie węglowe wciąż pozostają głównym filarem bezpieczeństwa energetycznego Polski, choć wyraźnie widoczny jest już proces odchodzenia od tej technologii na rzecz czystszych i bardziej zrównoważonych źródeł energii [1].

  Jak zrobić własną elektrownię w domowych warunkach?

Rozwój odnawialnych źródeł energii i zmieniająca się struktura sektora

Równolegle do dominacji elektrowni węglowych, obserwujemy w Polsce bardzo dynamiczny wzrost liczby instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii (OZE) [1]. Szczególnie dużą ekspansję notuje sektor fotowoltaiki oraz farm wiatrowych, którego łączna moc zainstalowana z roku na rok bije kolejne rekordy wzrostu [1].

Turbiny wiatrowe oraz panele fotowoltaiczne stanowią fundamentalną część transformacji energetycznej, której celem jest dostosowanie polskiej elektroenergetyki do wymogów unijnej polityki klimatycznej oraz redukcja emisyjności sektora [1]. Instalacje OZE są bardzo rozproszone – farmy wiatrowe powstają głównie na północy kraju, a fotowoltaika rozwija się na terenie całej Polski, w tym również poprzez mikroinstalacje prosumenckie [1].

Liczba elektrowni wiatrowych i fotowoltaicznych sukcesywnie zwiększa się wraz ze zmianami legislacyjnymi i technologicznymi, jednak obecnie to elektrownie węglowe pozostają najliczniejsze i posiadające największy udział w krajowej mocy zainstalowanej [2].

Zwiększający się udział elektrowni gazowych i stabilna rola elektrowni wodnych

Elektrownie gazowe stanowią uzupełniające i elastyczne źródło energii w Polsce [1]. Ich rola rośnie, zwłaszcza w kontekście ograniczenia emisyjności CO2 i zapewnienia stabilności systemu w okresach niskiej produkcji energii z OZE. Elektrownie gazowe coraz częściej pełnią funkcję bufora pomiędzy bazową energetyką węglową a niestabilnym OZE [1].

Elektrownie wodne, choć stanowią technicznie mniejszy udział w produkcji energii, utrzymują stabilną pozycję jako źródło energii odnawialnej [1]. Ich udział w krajowym miksie energetycznym nie ulega istotnym zmianom, ale pozwalają częściowo zrównoważyć niedobory energii oraz wspierają regulację systemu elektroenergetycznego [1].

  Ile kosztuje magazyn energii 20 kW dla domu jednorodzinnego?

Transformacja energetyczna i plany przyszłościowe

Polska systematycznie realizuje proces transformacji energetycznej, mający na celu ograniczenie roli węgla i stopniową modernizację infrastruktury energetycznej [1]. Proces ten obejmuje wycofywanie starych bloków węglowych, rozbudowę nowych mocy opartych na OZE i zwiększanie udziału nowoczesnych technologii [1]. Krajowa energetyka podlega coraz większej europejskiej integracji i presji regulacyjnej, co przyspiesza inwestycje w czyste źródła energii.

W perspektywie najbliższej dekady zaplanowana jest budowa elektrowni jądrowych o mocy 1–1,5 GW, jednak są to projekty przyszłościowe, które nie wpływają obecnie na strukturę ilościową istniejących elektrowni [1].

Podsumowanie – Jakich elektrowni jest najwięcej w Polsce?

Odpowiedź na pytanie „jakich elektrowni jest najwięcej w Polsce?” pozostaje niezmienna: najliczniejszą i najsilniej reprezentowaną grupę stanowią elektrownie węglowe [2]. To one mają zarówno największą liczbę obiektów, jak i największy udział w krajowej mocy zainstalowanej. Dynamika rynku oraz kierunki polityki energetycznej wskazują jednak na gwałtownie wzrastającą liczbę instalacji odnawialnych, w pierwszej kolejności farm wiatrowych oraz paneli fotowoltaicznych [1].

Choć sektor gazowy, hydroenergetyka oraz planowana energetyka jądrowa zyskują na znaczeniu, obecnie są one raczej uzupełnieniem wobec zdecydowanej przewagi elektrowni węglowych. Typowym dla polskiej specyfiki pozostaje stopniowe eliminowanie węgla, jednak przejście to wymaga czasu, nakładów finansowych oraz dalszego rozwoju technologii OZE [1].

Źródła:

  • [1] Urząd Regulacji Energetyki (URE) – www.ure.gov.pl
  • [2] Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) – www.pse.pl
  • Główny Urząd Statystyczny (GUS) – www.stat.gov.pl
  • Ministerstwo Klimatu i Środowiska – www.klimat.gov.pl
  • Instytut Energetyki Odnawialnej (IEO)
  Koszty związane z montażem gruntowej pompy ciepła